Afgelopen weekend schreef de Volkskrant uitgebreid over een onderzoek van Wageningen University (WUR) naar emissiearme vloeren in de koeienstallen van het Nederlands boerenbedrijf. Het onderzoek oordeelde hard: ‘emissiearme vloeren in koeienstallen doen weinig tot niets om de stikstofuitstoot te verlagen.’ Een klap dus voor het landbouwdossier.
Geheel onverwachts zijn deze resultaten echter niet. In 2019 concludeerde het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) reeds dergelijke bevindingen. Nu moest het WUR-onderzoek, uitgevoerd in opdracht van het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, verduidelijking brengen.
Het tegenovergestelde is het resultaat. De situatie aan de onderhandelingstafel van het Landbouwakkoord is hiermee nog onzekerder geworden. De publicatie van het onderzoek is namelijk de zoveelste bom onder de onderhandelingstafel. Vorige week claimde D66’er Tjeerd de Groot nog dat een handtekening van de Land- en Tuinbouworganisatie (LTO) niets waard zou zijn als de organisatie weigert te deviëren van de huidige koers.
Opvallend is dat juist LTO inzet op technische oplossingen binnen de landbouw als antwoord op de stikstofcrisis. Logischerwijs is de eerdergenoemde emissiearme stalvloer onderdeel van hun innovatie-visie. Bovendien hebben de provincies duizenden vergunningen afgegeven voor uitbreiding van veestapels, met emissiearme stalvloeren als waarborg dat de milieubelasting niet toeneemt.
Nu rest de vraag: hoe verder? Kan er gesteld worden dat er frictie bestaat tussen stikstofminister van der Wal (VVD) en landbouwminister Adema (CU)? Het onderzoek legt namelijk de precaire verhoudingen aan de onderhandelingstafel van het Landbouwakkoord bloot. Waar Adema zich openstelt voor de argumenten van boerenorganisaties, kan Van der Wal op haar beurt het onderzoek van WUR moeilijk negeren.
Wat de uitkomst ook moge zijn: het onderzoek zal besproken worden, dan wel aan de onderhandelingstafel, dan wel door de media. Welke rol het exact toebedeelt krijg binnen het Landbouwakkoord wordt later duidelijk. Wel is het illustratief voor de diepgelaagde politieke complexiteit van het dossier. Met de ‘zegjes’ van zo’n 50 onderhandelaars is het moeilijk om niemand tegen de schenen te trappen, zelfs voor kabinetscollega’s. Toch klinkt er optimisme: nog voor het Hemelvaartreces hoopt Adema een akkoord te presenteren.
