EU-Parlementsverkiezingen: Overwinning voor zowel Links als Rechts

Op donderdag 6 juni stemde Nederland als een van de eerste landen in de verkiezingen voor het Europees Parlement. Vandaag zijn de officiële resultaten bekend nadat ook de andere landen naar de stembus zijn geweest. GroenLinks-PvdA is de grootste van Nederland geworden en eindigde met 8 zetels. De PVV van Geert Wilders is de andere grote winnaar en gaat van 1 naar 6 zetels. Dat is er wel één minder dan in de exitpoll van donderdag. Opvallender is de uitgebleven ‘ruk naar rechts’ en de toename van invloed van Euro-kritische partijen die van tevoren voorspeld was.

Impact op kabinetsformatie?

De vier partijen die momenteel onderhandelen over de ministersposten in het aan te treden extraparlementaire programkabinet (PVV, VVD, NSC en BBB) hebben in vergelijking met de vorige Europese Verkiezingen aanzienlijk terrein gewonnen. Dit beeld is echter enigszins vertekend omdat NSC en BBB in 2019 nog niet bestonden en de PVV slechts een enkele zetel veroverde.

Vergelijken we de uitslag met de nationale verkiezingen van afgelopen november, dan ontstaat een ander beeld. De vier formerende partijen winnen 13 van de 31 Europese zetels (41,94%), terwijl zij 88 van de 150 nationale zetels wonnen (58,67%). Dit verschil is voornamelijk te wijten aan de resultaten van NSC: 13,33% van de zetels in de Tweede Kamer, maar nu slechts 3,23% van de Europese zetels.

Tegelijkertijd is het moeilijk om deze uitslag rechtstreeks naar een nationale context te vertalen, mede omdat de opkomst bij de Europese verkiezingen historisch gezien lager is. Winst of verlies, de resultaten worden in zowel de linker- als rechterhoek met enthousiasme ontvangen en zullen waarschijnlijk geen invloed hebben op de vorming van de nationale coalitie.

Links en rechts beide groot

Daarnaast toont deze uitslag voor zowel GroenLinks-PvdA (Groenen/S&D) als de PVV (ID) een goed resultaat, waarbij GroenLinks-PvdA acht zetels behaalt en de PVV uiteindelijk zes, eerder werden zij op zeven zetels geraamd. Voor de PVV is dit de grootste uitslag ooit in Europa, terwijl GL-PvdA juist een zetel verliest ten opzichte van 2019. Maar omdat de partij toen de verkiezingen inging met Frans Timmermans als ‘Spitzenkandidaat’, wordt de huidige uitslag toch als overwinning bestempeld.

Middenpartijen

CDA (EPP) en D66 (Renew) hebben drie zetels binnen weten te halen, terwijl de VVD (ook Renew) vier zetels heeft gescoord. De eerste exitpolls werden dan ook met groot gejuich ontvangen bij CDA en D66, die met deze uitslag hopen de weg naar boven te hebben gevonden na hun tegenvallende resultaat bij de Tweede Kamerverkiezingen in 2023. Bij de VVD bleef het donderdagavond juist stil, die partij heeft een zetel verloren ten opzichte van 2019.

Kleinere partijen

Nieuwkomer BBB (waarschijnlijk EPP) gaat twee zetels in de grote vergaderzaal bezetten. Deze uitslag werd breed glimlachend door partijleider Van der Plas bejubeld. Bij NSC (waarschijnlijk ook EPP) was de sfeer iets voorzichtiger. Hoewel ook zij als nieuwkomer in het Europees Parlement plaats gaat nemen met één zetel, is het contrast met de uitslag van november dus wel groot. Het liberale Volt (Groenen) heeft uiteindelijk verrast en pakte twee zetels, waar zij eerder werden gepeild op slechts één in de toch voor hen extra beladen verkiezingen. De SGP (ECR) en PvdD (Groenen) hebben hun achterban ook weten te mobiliseren en beide één zetel behaald. En voor FvD, SP en ChristenUnie valt het doek, zij hebben geen zetels weten te behalen. Vooral voor FvD is dat een grote klap, die partij won bij de verkiezingen in 2019 maar liefst vier zetels.

Europese Verkiezingen 2024: De impact op Bedrijven en Belangenorganisaties

Nederland gaat weer naar de stembus! Op donderdag 6 juni is de verkiezing voor het Nederlandse deel van het Europees Parlement. Voor bedrijven en belangenorganisaties biedt dit niet alleen uitdagingen, maar ook kansen. Het is een cruciaal moment om strategieën te herzien en zich voor te bereiden op de veranderingen die nieuwe politieke machtsverhoudingen met zich mee kunnen brengen. Maar hoe kunt u zich het beste voorbereiden?

Waarom zijn de Europese verkiezingen belangrijk?

De verkiezingen bepalen de samenstelling van het Europees Parlement. Dit Parlement speelt een cruciale rol in het vaststellen van EU-wetgeving en het goedkeuren van de EU-begroting. De uitkomst van deze verkiezingen heeft dus directe invloed op beleidsgebieden zoals mobiliteit, klimaat, digitalisering en handel. Denk aan de impact van de Green Deal of de veranderende handelsrelaties met China.

Wist u dat grofweg 60% van de Europese wetgeving direct van invloed is op bedrijven in Nederland? Dit onderstreept hoe belangrijk het is om de verkiezingen nauwlettend te volgen en hierop voorbereid te zijn.

Wat kunnen we verwachten?

Veranderend politieke landschap:

De opkomst van nieuwe politieke bewegingen en verschuivingen binnen de bestaande partijen kunnen de politieke kleur van de EU veranderen. Mag de VVD onderdeel blijven van Renew? Welke ontwikkelingen gaan er plaatsvinden binnen het rechts-conservatieve blok? Krijgen we straks BBB, CDA en NSC in dezelfde fractie? Logischerwijs volgt hieruit ook een mogelijke verschuiving van de beleidsprioriteiten van de nieuwe Europese Commissie. Wat blijft er over van de Green Deal voor bedrijven? Welke maatregelen neemt de EU t.o.v. China en welke impact hebben deze op de interne markt en internationale concurrentiepositie? En hoe zal de EU de steun aan Oekraïne voort gaan zetten?

Impact op wet- en regelgeving:

Nieuwe leden van het Europees Parlement zullen hun stempel drukken op wetgeving die van invloed is op uiteenlopende sectoren, van technologie tot gezondheidszorg. Het is belangrijk om te anticiperen op potentiële regelgevende veranderingen en daarop voorbereid te zijn. Wat betekent dit voor uw strategie en compliance?

Voorbeeld: In 2019 leidde de toenmalige verschuiving in het Europees Parlement tot strengere regels op het gebied van dataprivacy, met verregaande gevolgen voor het IT-beleid van Nederlandse bedrijven.

Focus op strategische autonomie en defensie:

De strategische autonomie van de EU en defensie zullen waarschijnlijk hoog op de agenda blijven staan. Bedrijven kunnen te maken gaan krijgen met protectionistische maatregelen en mogelijkheden op het gebied van investeringen in defensie. Hoe kunt u hierop inspelen?

Een mogelijke trend is dat de focus op strategische autonomie leidt tot een toename van regionale investeringen en mogelijke handelsbarrières, daar moet je als organisatie rekening mee houden.

Conclusie

De Europese verkiezingen van 2024 vormen een belangrijk ijkpunt in de strategische Public Affairs Cyclus. Het is een moment om de strategie nog eens tegen het licht te houden. Door proactief te zijn, relaties te versterken en een goed begrip te hebben van de politieke trends, kunnen bedrijven, overheden, NGO’s en belangenorganisaties niet alleen de uitdagingen het hoofd bieden, maar ook de kansen benutten die deze verkiezingen met zich meebrengen.

Bij EPPA staan we klaar om de impact van deze verkiezingen op uw strategie te duiden zodat u uw belangen effectief kunt behartigen. Wij bieden diepgaande analyses, strategische adviezen en hands-on ondersteuning om uw te begeleiden door deze periode van verandering. Neem vandaag nog contact met ons op om te bespreken hoe we u kunnen ondersteunen na de Europese verkiezingen van 2024.

#EP2024 #Lobby #EU #PublicAffairs

Nacht van de Lobbyist

EPPA heeft de kennis in huis!

Die kennis konden verschillende collega’s vorige week etaleren tijdens de Nacht van de Lobbyist, georganiseerd door de Public Affairs Academie en de Universiteit Leiden. Tijdens de Nacht van de Lobbyist kwamen verschillende belangenbehartigers, beleidsmakers, wetenschappers en anderen samen om nieuwe inzichten binnen het vakgebied te delen en de rol van lobby in de democratie te bespreken.

De kers op de taart was de politieke pubquiz, die uiteindelijk gewonnen werd door het team van EPPA. Goed gedaan, collega’s!

BNR Lobbypanel met Nora van Elferen: zorgcontractering, huursector en groene waterstof

 

Afgelopen week was Nora van Elferen te gast bij het BNR Lobbypanel met Ireen Boon, onder leiding van Thomas van Zijl op locatie bij de Precisie Beurs in de Brabanthallen.

Ontdek wat Nora te zeggen had over de lobby van de Consumentenbond over zorgcontractering, de effectiviteit van een coalitie bij de belangenbehartiging in de huursector en de inzet van media als drukmiddel op de Europese onderhandelingen over groene waterstof. 

Benieuwd naar de details? Luister hier naar de volledige podcastaflevering van het BNR Lobbypanel en ontdek de inzichten die Nora heeft gedeeld.

Senior adviseur Nora van Elferen deelt inzichten bij BNR Lobbypanel

Deze week was onze senior adviseur Nora van Elferen weer te gast bij het BNR Lobbypanel. Afgelopen woensdag deelde Nora haar kennis en inzichten over politiek en diverse vormen van lobby. Samen met Marja Ruigrok, wethouder Economie in de gemeente Haarlemmermeer, werden er verschillende actuele onderwerpen besproken. 

Zo bespraken de gasten onder meer de traditionele lobbytechnieken van Extinction Rebellion, dat niet alleen zijn stem laat horen op de snelweg, maar ook aan de vergadertafel. Immers, een effectieve lobby vereist de inzet van verschillende middelen. Ook de rol van internetconsultaties binnen de lobby kwam ter sprake. Benieuwd naar welke onderwerpen er woensdag nog meer aan bod kwamen?

Beluister hier de hele podcastaflevering van BNR Zakendoen, inclusief het Lobbypanel.

Nora van Elferen opnieuw te gast bij BNR LobbyPanel

Opnieuw waardevolle inzichten van onze collega Nora van Elferen tijdens haar verschijning bij het Lobbypanel van BNR Nieuwsradio! Ze schetste onder meer een helder beeld van wat nou een effectieve lobbystrategie kan zijn.

Mis haar waardevolle bijdrage niet! Luister naar de uitzending via de onderstaande link. 👂📻

#BNRLobbypanel#LobbyStrategieën#LobbyenMetInzicht#Landbouwakkoord#Chemours#InzichtenDelen#CollegaOpPodium#LuisterNu#Expertise

Meer weten? Check de podcast hier: https://lnkd.in/ezS347s8

Aftreden kabinet-Rutte IV en debat over de ontstane politieke situatie

Aftreden kabinet-Rutte IV en debat over de ontstane politieke situatie
Op vrijdag 7 juli heeft kabinet-Rutte IV haar ontslag aangeboden aan de Koning. De Koning heeft de ontslagaanvraag in overweging genomen en de minister-president, ministers en staatssecretarissen verzocht al datgene te blijven verrichten, wat zij in het belang van het Koninkrijk noodzakelijk achten. De minister-president heeft vanochtend om 10.15 uur een verklaring afgelegd over de ontstane politieke situatie. Hierin gaf Rutte aan niet meer beschikbaar te zijn als lijsttrekker van de VVD. Na afloop van de verklaring heeft de heer Wilders tijdens de Regeling van werkzaamheden het verzoek gedaan om een debat te voeren over de ontstane politieke situatie. Alle partijen hebben met dit verzoek ingestemd. Het debat zal rond half 12 vandaag aanvangen. Na afloop van het debat zal er over de ingediende moties worden gestemd.

Agenda van het parlement en het controversieel verklaren van stukken
Het aftreden van het kabinet heeft gevolgen voor de parlementaire agenda van de Tweede en de Eerste Kamer. Hoewel het zomerreces is aangevangen, dient de Tweede Kamer te besluiten welke onderwerpen die nu aanhangig zijn bij de Kamer nog behandeld kunnen worden in de periode tot dat een nieuwe kabinet is aangetreden. De voorzitter van de Tweede Kamer heeft het verzoek gedaan aan de vaste commissies om na het debat van vandaag procedurevergaderingen in te plannen die geheel gewijd zijn aan het al dan niet controversieel verklaren van onderwerpen die in behandeling zijn. Het gaat hierbij om alle wetsvoorstellen, amvb’s en brieven die nu voorliggen bij de Tweede Kamer.

Ook zullen de commissies besluiten moeten nemen over het al dan niet door laten gaan van geplande commissieactiviteiten. Deze besluiten zijn echter geen onderdeel van de lijst van controversiële onderwerpen.

De Eerste Kamer heeft vooralsnog geen wijzigingen aangebracht in haar agenda. Naar verwachting vergadert het College van fractievoorzitters hier morgen, dinsdag 11 juli, om 12.45 uur over. Opgemerkt moet worden dat de Eerste Kamer voorgaande keren geen stukken controversieel heeft verklaard. Dit geeft echter geen garantie voor deze keer.

Het ontbinden van de Tweede Kamer en het uitschrijven van nieuwe verkiezingen
Nu het kabinet-Rutte IV haar ontslag heeft aangeboden, zal de huidige Tweede Kamer worden ontbonden. Op basis van het Koninklijk besluit waarin de Tweede Kamer wordt ontbonden, zal een datum worden vastgesteld voor nieuwe verkiezingen. Bij het bepalen van de verkiezingsdatum wordt onder meer rekening gehouden met de mogelijkheid om een partijnaam te registreren; een kandidatenlijst in te dienen en de uitvoerbaarheid voor gemeenten, leveranciers en de Kiesraad om nieuwe verkiezingen te kunnen organiseren. Wel schrijft artikel 64 van de Grondwet voor dat de nieuwe Tweede Kamer binnen 3 maanden na het ontbindingsbesluit moet samenkomen. De gehele verkiezingsprocedure moet daarom binnen deze periode worden afgerond. Ook rekening houdend met het zomerreces en het herfstreces is de verwachting dat de Tweede Kamerverkiezingen in november van dit jaar zullen plaatsvinden. De Kiesraad stelt hiervoor de definitieve datum vast.

Opstellen van verkiezingsprogramma’s
De partijen die deelnemen aan de Tweede Kamerverkiezingen dienen verkiezingsprogramma’s op te stellen. Verkiezingsprogramma’s zijn de inzet van de onderhandelingen tijdens de kabinetsformatie. Passages uit de programma’s kunnen dus terugkomen in het regeerakkoord. Bovendien vormen de programma’s de basis voor de visie van coalitie én oppositiepartijen in de nieuwe kabinetsperiode. Voor elke belangenorganisatie is het van belang delen van het ‘wensenlijstje’ richting de politiek opgenomen te zien worden in de verkiezingsprogramma’s. Dat vergroot de kans dat ze worden meegenomen met de onderhandelingen bij een coalitievorming. Omdat het kabinet voortijdig is gevallen en de Tweede Kamerverkiezingen daarom eerder dan verwacht plaatsvinden, zal het proces tot het schrijven van verkiezingsprogramma’s versneld plaatsvinden. EPPA houdt de ontwikkelingen hieromtrent in de gaten.

De Nederlandse Brussel-saga

Brussel-veteraan Sophie in ’t Veld verruilt D66 voor Volt. Na bijna twintig jaar onder de D66-vlag in het Europees Parlement kiest In ’t Veld voor de eurofielere concurrent Volt. Volgens de Europarlementariër is Europa ‘officieus van het prioriteitenlijstje afgevoerd’ bij D66. Deze politieke transfer is het meest recente voorbeeld van het dilemma waar partijen met zetels in het Europees Parlement mee worstelen: meer aandacht voor Den Haag of voor Brussel?

Dat die keuze op verschillende dossiers zorgt voor dilemma’s, is een vanzelfsprekendheid. Vanuit Brussel regent het immers verordeningen, richtlijnen en wetten die de basis vormen voor nieuw beleid in de 27 EU-lidstaten, waaronder Nederland. Brussel bepaalt veel. Tegelijkertijd schuurt die top-down politiek steeds vaker met de bottom-up stem van de kiezer, die meer aandacht vraagt voor de problemen binnen de eigen lands- en gemeentegrenzen. De groei van de BoerBurgerBeweging (BBB) is hier een vers voorbeeld van, evenals het aantreden van de eurosceptische premier Giorgia Meloni in Italië en de kelderende populariteit van de Franse president en Europa-kartrekker Emmanuel Macron.

Ondertussen proberen Nederlandse partijen met een serieuze voetafdruk in Brussel hun kernboodschappen over Europa af te stemmen aan de tijdgeest én aan hun achterban. Oud-minister en VVD-prominent Henk Kamp pleitte onlangs nog voor een opzegging van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. Niet als doel op zich, maar om de asielcrisis op te lossen. Daartegenover staat Rutte, die de afgelopen maanden in Europees verband oplossingen zocht voor het asielvraagstuk. GroenLinks, dat in haar verkiezingsprogramma van 2021 nog pleitte voor ‘internationale vredesbemiddeling’, benadrukt nu dat het leger wereldwijd moet ‘kunnen ingrijpen’.

Elke partij is zoekende naar haar eigen, nieuwe verhaal. Echter, niet iedereen wacht het einde van die zoektocht af. In ’t Veld is daar een voorbeeld van. Ook elders zijn daar voorbeelden van: eind mei nam voormalig PvdA-Kamerlid Luuk Blom na bijna een halve eeuw afscheid van zijn partij middels een ingezonden brief in De Volkskrant. ‘Mijn partij is mijn partij niet meer’, schreef de oud-parlementariër. Volgens Blom gaat het binnen de PvdA tegenwoordig alleen maar over ‘stikstof, zonnepanelen’ en ‘het gedrag van ministers’.

Politieke partijen zullen in ieder geval snel moeten komen met een helder én tastbaar verhaal, zowel voor de conservatieve melkveehouder in Overijssel als voor de eurofiele Liberal Arts-student in Amsterdam. Met de Europese verkiezingen van 2024 voor de deur – en onverwachte Tweede Kamerverkiezingen op de loer – kan dat verhaal niet snel genoeg geschreven worden. Je moet het maar kunnen.

Hoekstra’s werkbezoek aan China: een politieke Koorddans

Vanaf dinsdag is het zover: Wopke Hoekstra zal twee dagen lang de Nederlandse belangen behartigen in China. De minister van Buitenlandse Zaken spreekt dan onder meer zijn Chinese collega Qin Gang tijdens een politieke koorddans die de media nauwlettend zullen volge

Enerzijds zal Hoekstra rekening moeten houden met de economische voordelen die een gezonde Nederlands-Chinese handelsrelatie met zich meebrengt. Anderzijds is de twijfelachtige mensenrechtensituatie in China ongetwijfeld een niet te missen ‘olifant in de kamer’.

China is een economische grootmacht met wie Nederland sterke handelsbanden onderhoudt. Het is dan ook begrijpelijk dat minister Hoekstra zich inzet voor het versterken van de economische relaties tussen beide landen. Zijn werkbezoek kan nieuwe kansen bieden voor het Nederlandse bedrijfsleven. Jaarlijks exporteert Nederland immers voor miljarden aan voedingsmiddelen, farmaceutische producten en elektrische apparatuur naar China. China levert dan weer voor miljarden aan kleding, telecomapparatuur en zelfs kantoormachines aan Nederland.

Tegelijkertijd kijken verschillende landen – waaronder Saoedi-Arabië, maar ook Rusland – naar de Nederlandse reactie op de mensenrechtensituatie van een belangrijke handelspartner. Ook landen zoals Tunesië, die een grote rol kunnen spelen bij het beheersbaar maken van de asielinstroom, kijken aandachtig naar Hoekstra’s koorddans. Staat er deze week een koopman of een dominee op het koord in Peking?

Hoekstra zal beiden moeten zijn als Nederland een geloofwaardige handelspartner én mensenrechtenvoorvechter wil zijn. ‘We spreken ons uit en treden gericht op tegen mensenrechtenschendingen’, leest het regeerakkoord van Rutte-IV, slechts 9 pagina’s na het pleidooi om ‘te investeren in onze welvaart’. Beide doelen kunnen voor een deel worden behaald in Peking. Hoekstra hoeft alleen maar op het koord te blijven staan.

‘Emissiearme’ stalvloeren bom onder Landbouwakkoord

Afgelopen weekend schreef de Volkskrant uitgebreid over een onderzoek van Wageningen University (WUR) naar emissiearme vloeren in de koeienstallen van het Nederlands boerenbedrijf. Het onderzoek oordeelde hard: ‘emissiearme vloeren in koeienstallen doen weinig tot niets om de stikstofuitstoot te verlagen.’ Een klap dus voor het landbouwdossier.

Geheel onverwachts zijn deze resultaten echter niet. In 2019 concludeerde het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) reeds dergelijke bevindingen. Nu moest het WUR-onderzoek, uitgevoerd in opdracht van het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, verduidelijking brengen.

Het tegenovergestelde is het resultaat. De situatie aan de onderhandelingstafel van het Landbouwakkoord is hiermee nog onzekerder geworden. De publicatie van het onderzoek is namelijk de zoveelste bom onder de onderhandelingstafel. Vorige week claimde D66’er Tjeerd de Groot nog dat een handtekening van de Land- en Tuinbouworganisatie (LTO) niets waard zou zijn als de organisatie weigert te deviëren van de huidige koers.

Opvallend is dat juist LTO inzet op technische oplossingen binnen de landbouw als antwoord op de stikstofcrisis. Logischerwijs is de eerdergenoemde emissiearme stalvloer onderdeel van hun innovatie-visie. Bovendien hebben de provincies duizenden vergunningen afgegeven voor uitbreiding van veestapels, met emissiearme stalvloeren als waarborg dat de milieubelasting niet toeneemt.

Nu rest de vraag: hoe verder? Kan er gesteld worden dat er frictie bestaat tussen stikstofminister van der Wal (VVD) en landbouwminister Adema (CU)? Het onderzoek legt namelijk de precaire verhoudingen aan de onderhandelingstafel van het Landbouwakkoord bloot. Waar Adema zich openstelt voor de argumenten van boerenorganisaties, kan Van der Wal op haar beurt het onderzoek van WUR moeilijk negeren.

Wat de uitkomst ook moge zijn: het onderzoek zal besproken worden, dan wel aan de onderhandelingstafel, dan wel door de media. Welke rol het exact toebedeelt krijg binnen het Landbouwakkoord wordt later duidelijk. Wel is het illustratief voor de diepgelaagde politieke complexiteit van het dossier. Met de ‘zegjes’ van zo’n 50 onderhandelaars is het moeilijk om niemand tegen de schenen te trappen, zelfs voor kabinetscollega’s. Toch klinkt er optimisme: nog voor het Hemelvaartreces hoopt Adema een akkoord te presenteren.