Politiek gaat vaak over geld: wie krijgt wat, wanneer en waarom. Maar in een klein en dichtbevolkt land als Nederland is minstens zo bepalend waar iets mag gebeuren. Woningen, infrastructuur, energievoorzieningen, natuur, defensie en economische ontwikkeling concurreren allemaal om dezelfde schaarse fysieke ruimte. Die strijd om ruimte wordt gekanaliseerd in de Nota Ruimte. Dit jaar ligt er weer zo’n nota op tafel. Wat zijn hierin je kansen als belangenbehartiger?
Door Max Reinders en Sebastiaan van der Leden
Een toekomst inkleuren met de kleuren van vandaag
De Nota Ruimte is bij uitstek een document waarin de politieke wensen en realiteit van vandaag het omgevingsbeeld van de toekomst bepalen. Zo werd in de eerste Nota Ruimte in 1960 geen rekening gehouden met de arbeidsparticipatie – en dus reisbewegingen – van vrouwen. Deels omdat hier politiek geen aandacht voor was. Tegelijkertijd hebben gemeenten zoals Zoetermeer, Hellevloetsluis, Dordrecht en Breda kunnen groeien omdat zij in de tweede Nota Ruimte werden beschouwd als overloopgebieden rondom grote steden. Dat sloot weer aan bij de toenmalige politieke wens om te sturen op een metropoolregio gericht op kennisinfrastructuur.
Ook in de huidige ontwerp-Nota Ruimte, die keuzes maakt voor 2050 en een doorkijk biedt naar 2100, vinden we de politieke en maatschappelijke realiteit van vandaag duidelijk terug. Zo wordt er veel aandacht besteed aan ruimte voor defensie, de aanleg van een energie-infrastructuur geschikt voor de massale elektrificatie van de maatschappij, en zijn er nieuwe gebieden aangewezen die de verstedelijking moeten opvangen. Kortom, de Nota Ruimte is niet slechts een kaartenboek of ambtelijk beleidskader, maar juist een technische uitwerking van de toekomst geschetst met de politieke kleur van vandaag.
Waar schaarste is, ontstaat strijd
De Nota Ruimte raakt alle sectoren en belangen. Veel plannen vragen om ruimte, en waar schaarste is, ontstaat strijd. Dit betekent dat belangenbehartiging noodzakelijk is om te zorgen dat jouw organisatiedoelen een logische plek krijgen in deze nationale visie.
Een goed voorbeeld hiervan zijn de plannen uit het rapport-Wennink. Dit rapport bevat onder meer concrete aanbevelingen voor gerichte investeringen in de Rotterdamse haven en de Brainport Eindhoven. De Nota Ruimte en het Rapport Wennink raken dus allebei de langetermijnstructuur van Nederland, maar doen dit vanuit verschillende, maar sterk verbonden invalshoeken. De economische visie van de toekomst uit Wennink moet voornamelijk worden uitgevoerd met projecten die beslag leggen op de fysieke ruimte. Een groeigebied heeft immers infrastructuur nodig en de brandstof van de toekomst kan alleen worden vervoerd als nagedacht is over de leidingen
Vind ruimte!
Voor iedereen die (een deel van) Wennink wil realiseren is een plek in de Nota dus geen bijzaak. Zo ontstaat voor lobbyende organisaties een logische koppeling: wil je toekomstgerichte, economische ambities verwezenlijken? Dan moet jouw lobby zowel de economische prioriteiten (Rapport-Wennink), als de ruimtelijke condities (Nota Ruimte) adresseren.
Vandaag, 9 maart, is het de beurt aan de Tweede Kamer om zich uit te spreken over de Nota Ruimte in een notaoverleg. In een notaoverleg zoomt de Tweede Kamer in op één afgebakend onderwerp. Tijdens zo’n overleg kunnen Kamerleden moties indienen. De discussies zijn meestal inhoudelijk en technisch van aard.
EPPA adviseert u graag bij het positioneren van uw belangen.
